Waarom ontspannen niet altijd prettig voelt, en wat dat zegt over je zenuwstelsel.
“Ik zou zo graag eens écht ontspannen.”
Dat hoor ik regelmatig in mijn praktijk.
En toch gebeurt er iets opvallends.
Juist wanneer iemand eindelijk op de bank zit.
Wanneer het weekend begint.
Tijdens een meditatie.
Of op vakantie.
…komt de onrust.
En voordat je het weet, ben je weer bezig.
Er ontstaat een opgejaagd gevoel.
De aandacht schiet alle kanten op.
Je pakt automatisch je telefoon.
Je gaat iets opruimen.
Je bedenkt wat je nog moet doen.
Veel mensen denken dan:
“Zie je wel. Ik kan gewoon niet ontspannen.”
Maar meestal is er iets anders aan de hand.
Je lichaam kent vooral ‘aan’ staan
Wanneer je lichaam lange tijd gewend is geweest om alert te zijn, wordt dat de normale stand.
Misschien omdat je veel verantwoordelijkheid droeg.
Omdat je jezelf moest aanpassen.
Omdat je altijd rekening hield met anderen.
Of omdat er simpelweg weinig ruimte was om echt te ontspannen.
Na verloop van tijd gaat je zenuwstelsel die staat als ‘normaal’ herkennen.
Niet omdat het prettig is.
Maar omdat het bekend is.
Daarom voelt rust soms vreemd
Wanneer je dan eindelijk stilzit, gebeurt er iets bijzonders.
Niet de spanning voelt vreemd.
Maar juist de ontspanning.
Je lichaam denkt als het ware:
“Hé… dit ken ik niet.”
Daardoor kun je juist onrust voelen op het moment dat je probeert te ontspannen.
Niet omdat er iets mis is.
Maar omdat je zenuwstelsel nog moet ontdekken dat rust ook veilig kan zijn.
Daarom helpt harder ontspannen vaak niet
Veel mensen proberen vervolgens nóg beter te ontspannen.
Meer yoga.
Meer meditatie.
Nog een ademhalingsoefening.
Dat kan allemaal waardevol zijn.
Maar als je zenuwstelsel ontspanning nog niet als veilig ervaart, voelt dat soms alsof je iets probeert af te dwingen.
En juist dat kan weer spanning geven.
Hoe lichaamsgerichte therapie hierin anders kijkt
In lichaamsgerichte therapie proberen we ontspanning niet te forceren.
We beginnen ergens anders.
We onderzoeken samen wat jouw lichaam op dit moment wél aankan.
Niet door jezelf te pushen.
Maar door nieuwsgierig te worden naar wat er gebeurt.
Stap voor stap kan je zenuwstelsel dan ervaren dat er vandaag meer veiligheid is dan vroeger.
En vaak ontstaat ontspanning dan niet omdat je er hard voor werkt…
…maar omdat je lichaam langzaam ontdekt dat het niet meer voortdurend alert hoeft te zijn.
Tot slot
Als rust voor jou soms onwennig voelt, zegt dat niet dat je iets verkeerd doet.
Misschien zegt het vooral iets over hoe hard jouw lichaam al heel lang voor je heeft gewerkt.
En juist dat verdient geen oordeel.
Maar aandacht.