Als je jezelf door de ogen van een ander ziet
Over schaamte, jezelf verbergen en de ruimte om zichtbaar te zijn.
Afgelopen nacht droomde ik over schaamte.
Ik zit in een groep tijdens een opleiding en wil aan het einde een vraag stellen. Ik krijg een grote microfoon aangereikt, waardoor ik nauwelijks nog iets zie. Ik duw ‘m weg, maar dat lukt niet. Dan valt het stil en schieten er allerlei vragen door mijn hoofd.
Heb ik mijn vraag wel goed voorbereid? Is het eigenlijk wel een goede vraag?
Voor ik het weet is het moment voorbij. Ik heb niets gezegd.
Een gevoel van schaamte overvalt me.
—
Op dit moment lees ik Healing Shame and Guilt van L. Heller en A. LaPierre. Het boek zet me aan het denken over hoe schaamte ons dagelijks leven beïnvloedt.
Schaamte gaat niet alleen over iets wat je verkeerd hebt gedaan. Het kan ook raken aan hoe je jezelf ziet: Ben ik wel goed genoeg? Ben ik de moeite waard? Wat als de ander mij afwijst?
Wanneer spontaniteit plaatsmaakt voor zelfbeoordeling
Een natuurlijke impuls, zoals een vraag stellen of je mening geven, kan omslaan in twijfel. Je aandacht verschuift van wat je zelf wilt of voelt naar hoe de ander jou mogelijk ziet.
Je gaat jezelf als het ware door de ogen van een ander bekijken.
Vanuit NARM kijken we naar hoe schaamte en andere aanpassingsstrategieën ontstaan in de wisselwerking met onze omgeving. We leren ons aan te passen, anderen tevreden te houden of vooral ons best te doen om verbinding te houden. Soms ten koste van het contact met onszelf.
Wat ooit een begrijpelijke aanpassing was, kan ons later beperken. We houden ons in of spreken onze behoeften niet uit.
Wat gebeurt er in mij zodra ik zichtbaar word?
Terugkijkend op mijn droom realiseer ik me hoe snel ik van mijn eigen nieuwsgierigheid en spontaniteit in zelfbeoordeling terechtkwam.
Maar mijn droom eindigde daar niet.
De zaal is inmiddels leeg, ik praat met een vriendin. Ik vertel over wat er gebeurde en over mijn gevoel van schaamte. En juist daardoor ontstaat ruimte. Het gevoel is niet ineens weg, maar ik val er ook niet meer mee samen.
Schaamte gedijt goed in stilte en afzondering.
Wanneer we onze kwetsbaarheid niet meteen afwijzen, maar er nieuwsgierig naar kunnen zijn en die durven delen, kan er ruimte ontstaan voor een andere ervaring. We hoeven niet samen te vallen met wat we voelen. Het zegt niet alles over wie we zijn.
Ook dit is ruimte innemen
Terwijl ik hierover schrijf merk ik ook mijn eigen twijfel. Weet ik er wel genoeg van? Kloppen mijn woorden precies? Wat zullen anderen ervan vinden?
Toch wil ik hierover delen. Niet omdat ik alles al weet, maar omdat ik blijf leren en zie hoe herkenbaar dit thema is.
Voor mij start ruimte innemen eigenlijk precies hier: niet wachten tot je alles weet of nergens meer aan twijfelt, maar delen wat je op dit moment te bieden hebt.
Want schaamte zit vaak niet in wat we laten zien, maar juist in alles wat we niet durven laten zien.
Dus deel ik dit verhaal. Met foto en al ;-).